Op 22 oktober 2026 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie zich uitgesproken over de verplichting om bepaalde projecten aan een passende beoordeling te onderwerpen. Volgens het Hof verzet de Habitatrichtlijn zich tegen een regeling die projecten automatisch vrijstelt van een passende beoordeling op basis van vooraf vastgelegde drempelwaarden of omdat zij enkel meldingsplichtig zijn.
De zaak betrof een meldingsplichtige grondwaterwinning in Peer, nabij een Natura 2000-gebied. Volgens het Hof moet een passende beoordeling worden uitgevoerd zodra niet met zekerheid en op basis van objectieve gegevens kan worden uitgesloten dat een project significante gevolgen heeft voor een speciale beschermingszone. Dat geldt dus ook voor projecten die niet vergunningsplichtig zijn.
Cumulatieve effecten moeten mee worden onderzocht
Het Hof benadrukt dat niet alleen de effecten van het betrokken project zelf moeten worden onderzocht, maar ook de cumulatieve effecten met andere bestaande of geplande projecten. Wanneer dergelijke significante effecten niet op voorhand kunnen worden uitgesloten, is een passende beoordeling vereist.
Daarnaast benadrukt het Hof uitdrukkelijk dat algemene drempelwaarden, een meldingsplicht of het opleggen van vergunningsvoorwaarden geen vervanging kunnen vormen voor de voorafgaande passende beoordeling die artikel 6, lid 3, van de Habitatrichtlijn vereist. Die beoordeling is bedoeld om Natura 2000-gebieden te beschermen door vooraf na te gaan of een plan of project aanzienlijke gevolgen kan hebben voor dergelijke gebieden.
Mogelijke gevolgen voor de Vlaamse regelgeving
Het Hof bevestigt met dit arrest dat ook relatief kleine projecten, zoals beperkte grondwaterwinningen, aan een passende beoordeling kunnen worden onderworpen wanneer significante effecten op Natura 2000-gebieden niet objectief kunnen worden uitgesloten.
De uitspraak zet de Vlaamse regeling voor meldingsplichtige grondwaterwinningen (en andere meldingsplichtige projecten) onder druk en onderstreept opnieuw het belang van een grondige beoordeling van cumulatieve effecten.
Vragen? Neem gerust contact op met ons team Omgevingsrecht.